Home

Makale-Çağrısı-Sayı-2-2

“Edebiyat nedir?” gibi basit görünen ama üzerine düşündükçe cevap vermesi güçleşen bir soruyu hakkıyla tartışmak için “Edebiyat, Teori ve Eleştiri” konulu bir dosya hazırlamaya karar verdik.

Sözlü kültürden yazılı kültüre, orta çağlardan modern toplumlara değişik form ve üsluplarda varolan edebiyatın insan ve toplum hayatındaki fonksiyonu nedir? Yahut edebiyatın böyle bir fonksiyonu veya fonksiyonları var mıdır; varsa bile edebiyat fonksiyonlarına indirgenebilir mi? Türler üstü bir tür olarak edebiyatın dinlerle, mitolojiyle, sanat ve estetikle, bilimlerle ve bilhassa sosyal bilimlerle ilişkisi nedir? Sadece hayat, insan, toplum, değişim, kader, gerçeklik ve ölüm üzerine düşünmekle kalmayıp kendi üzerine de düşünen bir edebiyat ile felsefe arasında hâlâ bir ayırım görmek ne derece mümkündür?

İnsana dair her şeyle doğrudan ilişkili edebiyatın ne’liği üzerine düşünmeyi, bu ve benzeri sorular açısından elzem ve hayatî görüyoruz. O nedenle tek tek yazarlar, metinler, ulusal edebiyatlar üzerine yoğunlaşan değil de bizatihi edebiyat hakkında bir refleksiyon geliştirmeye çabalayan yazılara talibiz. Bunun için “kanon”u ve kanonik ilişkileri hesaba katmalı ve ilk modern roman olarak kabul edilen Don Quijote’den bu yana Cervantes’in çocuklarının nelerle meşgul olduklarını ve ne kadar mesafe kat ettiklerini mukayese etmeli ve tartışmalıyız.

Edebiyat sosyal olayların ürünü ve neticesi midir yoksa Cervantes ve Shakespeare gibi dehalarında olduğu gibi bazen henüz yaşanmamış sosyal olayların habercisi ve hazırlayıcısı mıdır? Kriz dönemleri edebiyatın dönüşmesi ve daha da büyümesi için bir fırsat mıdır? Eğer öyleyse bugün bütün dünyanın yaşadığı insan hakları, demokrasi ve hukuktaki “büyük gerileme”de edebiyat mevcut krizi aşmamızda bize yol gösterebilir mi?

Edebiyat üzerine düşünürken veya edebî eserleri ve edebiyatçıları tenkit ederken, “kritik” için hangi “kriter”lere sahibiz, böyle kriterler mevcut mu? Daha da doğrusu kriterin olmadığı yerde kritik ne kadar mümkündür?

Hülâsa bunlar gibi pek çok soru üzerine ve bu sorular vasıtasıyla da edebiyat hakkında bir kez daha ve derinden düşünmeye ihtiyacımız olduğuna inanıyoruz. Bunun için bu çağrı metninde dillendirdiğimiz sorulara ilaveten aşağıdaki konu başlıklarını öneriyoruz. Elbette edebiyat gibi devasa ve kadim bir meseleyi bu kadar soru, başlık ve bir dosyayla tüketemeyeceğimizi biliyoruz. Fakat içinde yaşadığımız dünyanın, içinde yaşamaya yazgılı olduğumuz yegâne dünya olmadığını bize tarih boyu göstermekten yorulmamış edebiyat için bir kez daha ve derinlemesine edebiyat hakkında düşünmeyi denemeye değmez mi?

Temalar

Kriter, Kriz ve Kritik

Metafor Olarak Edebiyat

Düşünce Olarak Edebiyat

Direniş Olarak Edebiyat

Ötekinin Sesi Olarak Edebiyat

Adalet İmkanı Olarak Edebiyat

Meydan Okuma Olarak Edebiyat

Edebiyatın Doğru ve Yanlış Politik Kullanımları

Etkilenme, Hayranlık ve Husumet

Kurgu ile Olgu Arasında Edebiyat

Edebiyatta Merkez ve Çevre

Edebiyatın Gücü

Edebî Filozoflar ve Edebiyat-Felsefe İlişkisi

Yazmak, Okumak ve Yeniden Yazmak

Yazarın Ölümü

Okurun Rolü

Edebiyata Teorik Bakmak versus Teoriye Edebiyatla Bakmak

Edebiyat ve Gerçeklik

Edebiyat ve Fantezi

Edebiyat ve Keşif

Edebiyat ve Devrim

Edebiyat ve Hakikat

Edebiyat ve Kanonik Ağ

Edebiyat ve Popüler Kültür

Edebiyat ve Kehanet

Edebiyat ve Kamusallık

Edebiyat ve İktidar

Edebiyat ve Psikanaliz

Edebiyat ve Tarih

Bilim Kurulu

Cemal Bâli Akal, Prof. Dr.
İstanbul Bilgi Üniversitesi
Hukuk Fakültesi - Hukuk

Nevzat Kaya, Prof. Dr.
Dokuz Eylül Üniversitesi
Edebiyat Fakültesi - Karşılaştırmalı Edebiyat

Seval Şahin, Prof. Dr.
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Fen Edebiyat Fakültesi - Türk Dili ve Edebiyatı

İbrahim Şahin, Prof. Dr.
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
Fen Edebiyat Fakültesi - Türk Dili ve Edebiyatı

Ali Utku, Prof. Dr.
Atatürk Üniversitesi
Edebiyat Fakültesi - Felsefe

Özlem Uzundemir, Prof. Dr.
Çankaya Üniversitesi
Fen Edebiyat Fakültesi - İngiliz Dili ve Edebiyatı

Zeynep Dörtok Abacı, Doç. Dr.
Uludağ Üniversitesi
Fen Edebiyat Fakültesi - Tarih

Halim Kara, Doç. Dr.
Boğaziçi Üniversitesi
Fen Edebiyat Fakültesi - Türk Dili ve Edebiyatı

Jale Özata Dirlikyapan, Dr. Öğr. Üyesi
Ankara Üniversitesi
İletişim Fakültesi - Halkla İlişkiler ve Tanıtım

Sema Zafer Sümer, Dr. Öğr. Üyesi
Selçuk Üniversitesi
Edebiyat Fakültesi - İngiliz Dili ve Edebiyatı

Mehmet Fatih Uslu, Dr. Öğr. Üyesi
İstanbul Şehir Üniversitesi
İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi - Türk Dili ve Edebiyatı

Aylin Alkaç, Dr.
Boğaziçi Üniversitesi
Fen Edebiyat Fakültesi - Batı Dilleri ve Edebiyatı

Talha Dereci
Genel Yayın Yönetmeni

Gökhan Yavuz Demir
Sayı Editörü

Çalışmanın Son Gönderim Tarihi
5 Mayıs 2019

Çalışmanın Gönderileceği Adres
pasajlar@dogubati.com

Çalışmanın hazırlanma aşamasında, sitenin üst menüsünde yer alan “Yazım Rehberi” sayfasındaki hususlar dikkate alınmalıdır.