Makale Çağrısı: Post-Truth Çağı [Ocak 2020]

1990’larda ortaya çıkan post-truth sözcüğünün işaret ettiği içerik, 2016 yılına değin istikrarsızdır; daha çok siyasetçilerin yalanlarına gönderme yapar. Kavramın modernizm sonrası bir dönemin siyasi ortamını tanımlayan kapsamlı içeriği ancak 2016’da Birleşik Krallık’taki Brexit süreci ile Amerika Birleşik Devletleri’nde Donald J. Trump’ın başkan seçilmesiyle katılaşır. Aynı sene, Oxford Sözlükleri tarafından yılın sözcüğü ilan edilen “post-truth”, sözlüğün kendisine tanımladığı anlamla günümüzdeki halini alır: “Nesnel olguların, kamuoyu oluşturmada, duygulardan ve kişisel inançlardan daha az etkili olması durumu”.

Kimilerine göre post-truth, “yalan” ya da “propaganda”dan farklı bir şey değildir; dünyanın her döneminde var olmuştur. Kimilerine göre ise, rasyonel düşünce ne zaman hâkim paradigma olmaktan çıksa, kamuoyu oluşturmanın dönüp geleceği nokta, inançların ve kanaatlerin duygusal dünyasıdır; post-truth, tarih boyunca dönem dönem kendisini göstermiştir. Böylesi görüşler için post-truthun Antik çağdaki sofistlere ve belki de çok daha eskilere değin uzanan bir geçmişi vardır. Tanımlama yeni, kavram ise son derece kadimdir.

Bir başka görüşte ise, post-truth, kökleri geçmişte olmakla birlikte son derece yeni bir kavramdır. Ancak internetin keşfi sonucu, dileyen herkesin haber üretme ve yayma olanağına kavuşmasıyla mümkün hale gelmiştir. Bu bakışta post-truthun yalan ve propagandadan farkı, bu ikilinin aksine tek bir merkezden gönderilerek kitleleri etkilemeye çalışması değil, merkez ile kitlelerin yalanları birlikte üretmesidir. Reddedilen hakikatler karşısında toplu olarak alınan tavırların, sorunu da yok edeceğine ilişkin inançla, yalan; yalan olduğu bilindiği hâlde savunulur ve kitle kendisini ona göre pozisyonlar. Bu görüşe göre, post-truth çağında, hakikatin artık modernizmin imtiyazlıları aydınlarca ve seçkinlerce değil, bizzat onların yıllardır küçümsediği “halk” tarafından belirleneceği haykırılır. Geniş ve görece düşük eğitimli kitleler, kendilerini birinci sınıf vatandaş kılacak her türlü yalana doğrudan katılır ve onu internet aracılığıyla yaymayı bizzat görev edinirlerken, bunun karşısında duran her türlü hakikati de dışlar ve yalanlarlar. Kitle artık yalan konusunda edilgen değil, etkindir. Hakikat rasyonaliteyle ulaşılan bir kavram olmaktan çıkar, her an değişebilen, duruma göre tekrar tekrar revize edilen bir yüzer-gezere dönüşür.

Post-truthun ne olduğu, hangi etkileri yarattığı, gücünü nereden aldığı, tarihi köklerinin bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa bunların hangi dinamiklere dayandığı, araçlarının neler, taraftarlarının kimler olduğu, hangi söylemlerle ittifak kurduğu hâlâ muğlak ve araştırılmayı bekleyen meselelerdir. Hakkındaki yazın henüz çok genç olan post-truthu, farklı disiplinlerden ve çerçevelerden algılamaya çalışan, kavranmasına ve hatta inşa edilişine katkılar sunan görüşlerinizi, değerlendirmelerinizi ve çıkarımlarınızı içeren nitelikli yazılarınızı, Pasajlar Sosyal Bilimler Dergisi bünyesinde “Post-Truth Çağı” temalı referans bir sayı ortaya koyabilme kaygı ve heyecanıyla bekliyoruz.

Temalar

Sahte Haber (Fake News)

Simülasyon ve Simulakr

Hakikat ve Gerçek Farkı

Yalan ve Propaganda

Yalanın Meşrulaştırılması

Safsata

Hipergerçeklik

Paradigma ve Episteme

Filtre Balonları / Yankı Odaları

Büyük Veri (Big Data)

Fact-Checking (Doğrulama)

Hileli Akıl Yürütme Teknikleri

Postmodernizm

Postyapısalcılık

İdeolojilerin Katılaşması

Olguların İdeolojiye Uydurulması

Siyasi Kutuplaşma

Siyasetin Kurmacası

Popülizm

Demokrasinin Düşüşü

Hakikatin Önemsizleş(tiril)mesi

Cehaletin Özgüven Kazanışı

Entelektüellerin Dışlanışı

Kanaatlerin Pekiştirilişi

Komplo Teorileri

İnternet Haberciliği

Sosyal Medya

Spin Doctor

Otoriterleşme ve Post-truth

Popüler Kültür ve Post-truth

Edebiyat ve Post-truth

Sanat ve Post-truth

Mimarlık ve Post-truth

Tarihyazımı ve Post-truth

Sinemada Post-truth

Reklam ve Post-truth

Davranışsal Ekonomi ve Post-truth

Bilim Kurulu

Ali Akay, Prof. Dr.
Mimar Sinan GSÜ, Sosyoloji

Serhat Güvenç, Prof. Dr.
Kadir Has Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler

Ahmet Kasım Han, Prof. Dr.
Altınbaş Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü

Ahmet Şimşek, Prof. Dr.
İstanbul Üniversitesi - Cerrahpaşa, Temel Eğitim

Aslı Tunç, Prof. Dr.
İstanbul Bilgi Üniversitesi, Medya

Ece Ceylan Baba, Doç. Dr.
Yeditepe Üniversitesi, Mimarlık

Emre Erdoğan, Doç. Dr.
İstanbul Bilgi Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler

Emrah Safa Gürkan, Doç. Dr.
29 Mayıs Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

Burak Özçetin, Doç. Dr.
İstanbul Bilgi Üniversitesi, Medya

Zeynep Uysal, Doç. Dr.
Boğaziçi Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı

Sarphan Uzunoğlu, Asst. Prof. Dr.
Lebanese American University, Multimedia Journalism

Talha Dereci
Genel Yayın Yönetmeni

Yalın Alpay
Sayı Editörü

Çalışmanın Son Gönderim Tarihi
23 Aralık 2019 Pazartesi – 23:59

İrtibat / Çalışmanın Gönderileceği E-Posta
pasajlar@dogubati.com

Genel yayın yönetmeni veya sayı editörüne, kişisel sosyal medya hesapları aracılığıyla, sayıya dair sorulan sorular cevapsız bırakılacak olup, her türlü konudaki irtibat üstte belirtilen e-posta adresi üzerinden kurulacaktır.

Çalışmanın hazırlanma aşamasında, sitenin üst menüsünde yer alan “Rehber” sayfasındaki hususlar dikkate alınmalıdır.